Witraże

Witraż jest kompozycją składająca się ze szkła i metalu.  Szkło witrażowe to barwione w masie tafle o zróżnicowanym stopniu przenikania światła dostępne w wielu rodzajach faktur i szerokiej gamie kolorystycznej, które przycina się zgodnie z szablonami uzyskanymi z kartonu, który z kolei jest przeniesieniem projektu do skali 1:1. Metal jest elementem oddzielającym wizualnie przycięte tafelki, natomiast w sensie technologicznym łączy poszczególne szkła w całość.  W tradycyjnym pojęciu witraża każdy kawałek szkła musiał być dodatkowo pomalowany w celu zróżnicowania świetlistości i uzyskania wizerunku zgodnego z projektem.
„Użycie szkieł kolorowych w otworach okiennych znane było co najmniej od w. VI, ale dopiero witrażyści gotyccy, przede wszystkim francuscy, stworzyli i doprowadzili do doskonałości owo nieporównane zjawisko „dzieła malarskiego o prześwitującej strukturze barwnej” … Witraż staje się czymś, co zastępuje malarstwo, ale w sposób bardzo specyficzny i jedyny w swoim rodzaju. Zjawia się on naszym oczom jako „samoświecąca ściana barwna”, względnie „samoświecące malarstwo”…”
Tak witraż gotycki opisuje Maria Rzepińska w swojej pracy p.t. „Historia koloru w dziejach malarstwa europejskiego”.
Wraz z renesansem witrażu, który nastąpił w XIX w. a w szczególności w epoce Art  Nouveau rozszerzył się jego zakres zastosowań i podejście do opracowania malarskiego. Duży wybór szkieł, czasem zawierających kilka kolorów w jednej tafli spowodował iż do większości zastosowań (pomijając witraże kościelne) rezygnujemy z malowania i wypalania opierając całą kompozycję na właściwym doborze szkła.
Współczesny witraż jest już raczej tylko obiektem dekoracyjnym, jednak dzięki specyfice szkieł witrażowych nadal stanowi on technikę o wyjątkowej sile wyrazu. Jego percepcja zmienia się wraz ze zmianą oświetlenia, dzięki czemu w pewnym sensie przestaje być martwym przedmiotem nadając otaczającej go przestrzeni  bardziej iluzorycznego charakteru. Możliwości kolorystyczne jak i formalne tej techniki  są aktualnie niemalże nieograniczone. Dzięki lepszym narzędziom i szerokiej gamie szkieł, możemy realizować zarówno projekty nawiązujące do dawnej stylistyki, np. secesyjne, jak i całkowicie nowoczesne, spełniające wymagania współczesnego wzornictwa.
Witraż możemy zrealizować w dwóch technikach.
Tradycyjnej, w której poszczególne elementy szklane rozdzielone są ołowianymi listwami, bądź też w tzw. technice ttiffany’ego, gdzie każde szkło jest owinięte taśmą miedzianą. W obu przypadkach ostateczny zabiegiem łączącym witraż w całość jest lutowanie bądź cynowanie, choć przy łączeniu w ołów należy jeszcze witraż okitować w celu wzmocnienia i uszczelnienia.